Tek bir önlemin iki ucu

Güney Kore Sanayi Bakanı Kim Jung-kwan cumartesi gününü Louisiana'da bir temel atma töreninde geçirdi ve fırsatı ev sahiplerinden bir muafiyet istemek için kullandı. Kore şirketlerinin orada kurduğu 5,8 milyar dolar tutarında fabrika, Güney Kore'den gönderilmesi gereken ekipmana muhtaç; Kim de Vali Jeff Landry ile görüşmesinde bu ekipmanı girişte karşılayan tarifelerin gevşetilmesini istedi.[1]

Söz konusu vergi, bir başkanın ulusal güvenliğe tehdit saydığı ithalatı düzenlemesine izin veren 232. madde; bu madde 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'ndan geliyor ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yabancı çelik üreticileri onunla başka ticaret önlemlerinin yanında karşılaşıyor. Ortak girişimin yüzde 50'si Hyundai Steel'in, yüzde 20'si POSCO'nun, yüzde 15'er payı da Hyundai Motor ile Kia'nın; Hyundai-POSCO Louisiana Steel, grubun Amerika Birleşik Devletleri için hazırladığı 26 milyar dolar tutarında planın içinde duruyor.[1]

Aynı önlemin iki ucu tam burada buluşuyor. 232. madde Amerika Birleşik Devletleri'ne giren çeliği düzenliyor; ülkenin içinde kurulan fabrika ise yine ülkeye giren ekipman olmadan kurulamıyor. Maliyet, daha tek bir rulo haddelenmeden ortak girişimin sermaye harcamasına biniyor. Daha yumuşak okuma şu olabilir: ekipman hâlihazırda bir muafiyet kapsamına giriyor ya da başka bir önleme tabi; o zaman bakanın istediği şey paradan çok evrak olur.[1]

Yerine kolayca konamayan ekipman

Bir tarifenin ağırlığı, elde bulunan ikame ölçüsünde belirlenir. Elektrikli ark ocağı hattının ekipmanı dar bir sermaye malı sınıfı ve bakanlığın talebinde bu ekipman tedariki zor diye tanımlanıyor; bütün tartışma o iki kelimede toplanıyor. Yurt içindeki bir tedarikçi, dördüncü çeyrekte başlayan inşaatın dayattığı takvime yetişiyorsa vergi bütçeye yazılan bir zahmet olarak kalıyor. Yetişemiyorsa doğrudan inşaatın üzerine biniyor.[1]

Ölçülebilir soru basit. Yıl sonuna kadar Louisiana fabrikasının ekipmanını kapsayan yayımlanmış bir muafiyet çıkar ya da çıkmaz; aradaki fark, ortak girişimin taşıdığı sermaye harcamasında görünür hâle gelir. Bu ekipmanı adıyla anan bir muafiyet duyurusu ya da bir karar, tarifenin amacı ile menzili arasındaki boşluğun bedelini kimin ödediğini gösterir.[1]

Faturayı kim taşıyor?

Şimdilik çizelgede hiçbir şey değişmedi. Bir bakan, fabrikayı isteyen bir eyaletin valisinden, valinin tek başına karara bağlayamayacağı bir konuyu savunmasını istedi; 232. madde başkanın yetkisinde. Önlem açıklanmış ve yürürlükte, muafiyet ise yalnızca talep edilmiş durumda. Bu iki hâlin arasında, inşaat ilerlemeden önce gümrükten geçmesi gereken bütün ekipman duruyor.[1]

Ortak girişimin defteri, bu yükü kimin üstlendiğini söylüyor. Hyundai-POSCO Louisiana Steel'in yarısı Hyundai Steel'in, beşte biri POSCO'nun, kalanı eşit paylarla Hyundai Motor ile Kia'nın; son ikisi aynı zamanda müşteri, çünkü fabrikanın güney Amerika Birleşik Devletleri ile Meksika'daki otomobil üreticilerini beslemesi öngörülüyor. Ekipmana konan bir vergi bu yüzden aynı şirket zincirinde iki kez yol alıyor: bir kez sermaye harcaması olarak, bir kez de grubun kendinden aldığı otomotiv çeliğinin maliyet tabanında.[1]