Guildhall’daki iş

Londra’daki Guildhall’da Umman’ın serbest bölgelerini tanıtan iş insanları salı günü yatırımcılar ve politika yapıcılarla buluştu. Aynı gün Sultan Heysem bin Tarık, Windsor’da Kral III. Charles tarafından karşılandı. Maskat Borsası Başkanı Heysem el-Salmi, The National’a ziyaretin başlıca amaçlarından birinin Britanya ile Umman arasındaki yatırımı kolaylaştırmak olduğunu söyledi. Devlet ziyaretinin ekonomik gündemini en açık biçimde anlatan kişi bir borsa yöneticisi. Onun aradığı ilişki, Umman’daki şirketlerle uluslararası sermaye arasında daha düzenli bir bağlantı.[1]

El-Salmi’nin anlattığı somut çalışma, Londra Borsasıyla ilişkiler geliştirmek. Maskat Borsası, sınır piyasa sınıfından ikincil gelişen piyasa sınıfına geçmek istiyor. FTSE Russell eylülde borsayı olası yükseltme için izleme listesine aldı. Bu sıralama, Umman’ın dış ekonomik arayışını yerel bir kurumun işi üzerinden okumaya olanak veriyor: borsa, yabancı yatırımcıya erişim için tanınmış bir finans merkeziyle bağ kuruyor. Böylece ziyaretin hesabı, saraylar arasındaki ilişkinin yanına şirketlerin finansmana ulaşma meselesini de yerleştiriyor.[1]

İzleme listesinin sınırı

Burada Maskat’ın seçtiği araç önemli. Borsa ilişkisi kurmak, yabancı sermayenin ülkeye hangi kurum üzerinden yaklaşacağını şekillendirme çabası. Devlet ziyaretinin açtığı temas alanını belirli bir piyasa hedefi için kullanıyor. Bu tercih Ummanlı yöneticilere gündem kurma imkânı verirken, uluslararası yatırımcıların tercihleri ve dışarıdaki sınıflandırma kararları da hareket alanını sınırlıyor. İzleme listesine alınma, sınıf yükseltmenin tamamlandığı anlamına gelmiyor; henüz o basamakta bulunan borsanın arayışını gösteriyor.[1]

Ziyareti daha dar bir açıdan da okumak mümkün: eski bir ortaklık, yönetici seçkinlerin yakınlığını ve yatırım iyimserliğini görünür kılıyor olabilir. Umman’dan Britanya’ya son devlet ziyareti 1982’de yapılmıştı; 44 yıllık aranın ardından düzenlenen tören bu yakınlığa güçlü bir sahne sunuyor. Bu alternatif yorum, borsanın kurduğu bağlantıların önemini silmiyor. Ancak törenin siyasal ağırlığından doğrudan ekonomik bağımsızlık sonucu çıkarmayı zorlaştırıyor. Şirketlerin kullanabildiği finansman kanalıyla hükümdarların karşılıklı itibarı farklı kazançlar.[1]

Yatırımın yerel adresi

Heyette Veliaht Prens ve Ekonomi İşlerinden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Theyazin bin Heysem’in bulunması, ekonomik gündemin resmî temsilini de görünür kılıyor. Guildhall’daki toplantıda sağlık, yaşam bilimleri ve genomik alanlarında işbirliği konuşuldu. Bunlar yatırım arayışının yerel kurumlara uzanabileceği alanlar. Bir borsanın yabancı yatırımcı tabanını genişletme hedefiyle sağlık kurumları için ortaklık arayışı, Umman’ın dış ilişkisinden beklediği ekonomik karşılığın kapsamını gösteriyor. Toplantıda konuşulan fırsatların dağılımı ise ayrı bir siyasal mesele.[1]

Yatırıma erişen şirketlerle bu şirketlerin dışında kalanların çıkarlarını aynı kabul etmek güç. Borsa ilişkilerinin derinleşmesi, sermaye arayan işletmeler için anlamlı bir seçenek sunabilir; yurttaşların hizmetlere erişimi bakımından karşılığı ise yatırımın nereye yöneldiğine bağlı. Maskat’ın Londra’da kullandığı hareket alanını bu ayrım üzerinden değerlendiriyorum. Ummanlı bir kurum kendi bağlantılarını geliştiriyor ve devlet ziyaretini bunun için kullanıyor. Bu arayışın kamusal değeri, dışarıda açılan kapıdan içeride kimlerin geçebildiğinde yatıyor.[1]