Birlik değişimi, ortak komuta

Babil vilayetindeki Curf es-Sahar’da, Başbakan Ali ez-Zeydi’nin talimatıyla cuma günü birlik değişimine başlanacağını Haşdi Şabi duyurdu. Ketaib Hizbullah bağlantılı birliklerin yerini yine Haşdi Şabi’ye bağlı birlikler alıyor. Daha önce bölgeden çekilme çağrısıyla karşı karşıya kalan örgüt, anlaşmazlığı başbakanla görüşmeler yoluyla ele aldığını açıkladı. Haşdi Şabi yeni düzenin uygulanmasında da görev üstlendi.[1]

Komutanlığın bileşimi, değişen düzenin sınırlarını gösteriyor. Ordu, federal polis, Haşdi Şabi ve enerji polisi ortak komutanlık bünyesinde yer alıyor. Federal polis bölge merkezinde görev alırken birlik değişimini Haşdi Şabi’nin kendi komutanlığı yürütüyor. Irak hükümeti bu düzen içinde emir verme ve uygulamayı paylaşma imkânı buluyor. Uygulama bir petrol soruşturmasının çevresinde kalırsa ortak komutanlığın en belirgin sonucu, güvenlik kurumlarının petrol altyapısını birlikte denetlemesi olabilir.[1]

Savaş düzeninden dönüşe

Irak’ın Babil vilayetindeki Curf es-Sahar 2014’te Irak ordusu ve ona bağlı savaşan gruplarca IŞİD’den geri alındı. Sıkı güvenlik önlemleri çatışmalar bittikten sonra da sürdü. Ketaib Hizbullah bağlantılı birlikler bölgede kalırken savaştan kaçanların bir bölümü evlerine dönemedi. O dönemde Bağdat’ın meselesi IŞİD’in elindeki bir bölgeyi geri almaktı. Bugün hükümet, o mücadelede kendi yanında yer alan bir gücün bölgede üstlendiği görevi kendi güvenlik kurumları arasında yeniden paylaştırıyor.[1]

Birliklerin görevini yeniden tartışmaya açan gelişme petrol soruşturması oldu. Hükümet soruşturmasında boru hatlarına müdahale edildiği ve izinsiz petrol işleme tesisleri bulunduğu bildirildi. Zeydi, güvenlik ve petrol yönetiminde 9 üst düzey görevliyi görevden aldı. Ketaib Hizbullah kaçakçılık suçlamasını reddetti. Kurumlara görev dağıtmanın bedeli bu aşamada ortaya çıkıyor. Hükümetin emri, bulgularını reddeden bir grubun içinde bulunduğu güvenlik yapısıyla uygulanıyor.[1]

Kapalı yolların ötesi

Zeydi’nin kapalı yolların hızla açılması talimatı, Irak hükümetinin kararının Curf es-Sahar’da karşılık bulup bulmadığını anlamak için somut bir ölçü. Yerinden edilenler için asıl mesele evlerine erişebilmek. Yolların açılması, ortak komutanlığın kendi birlikleri üzerinde söz geçirebildiğine işaret eder. İnsanların yıllardır ulaşamadığı evlerine dönmesi ise emir zincirindeki değişimin günlük hayata yansıdığını gösterir.[1]

Haşdi Şabi’nin duyurusu birlik değişiminin başlangıcını tarif ediyor. Ortak komutanlığın ne kadar yetki kullanabildiği ise bölge merkezindeki görev düzeni, yolların durumu ve evlere erişim üzerinden anlaşılır. Petrol altyapısının denetimiyle sakinlerin dönüşü farklı kamu görevleri. Curf es-Sahar’da savaş döneminden kalan düzenin ne ölçüde değiştiği, yeni komutanlığın bu görevleri birlikte yerine getirip getiremediğine bağlı.[1]