Bizim sandığımız on iki küme

Ekip, Samanyolu'nun iç bölgesindeki 17 küresel kümenin yaşını Hubble görüntüleriyle yeniden belirledi ve böylece aynı yöntemle yaşı belirlenmiş küme sayısı 39'a çıktı. Bu 39 kümenin yaşı ve metal bolluğu tek bir eğri üzerine düşmüyor; üç ayrı dizi çiziyor. Biri Samanyolu'nun kendi öncülüne, biri 10 milyar yıl önceki Gaia-Sausage-Enceladus birleşmesine ait. Üçüncüsü hiçbirine uymuyor: başlangıçta düşük enerjili gruba bağlanan 15 kümeden 12'si burada toplanıyor ve hepsi gökada merkezinin 6 kiloparsek içinde duruyor.[1]

Bu üçüncü diziyi taşıyan öncül gökadaya Low-energy-Kraken-Heracles adı verildi. Yıldız kütlesi kabaca 500 milyon güneş kütlesi, yani Gaia-Sausage-Enceladus'la aynı ölçekte; içeri düşüşü ise ondan yaklaşık 1,8 milyar yıl önce. Rakamın sağlamlığı göreli olmasından geliyor: makale bu farkı doğrudan ölçüyor, mutlak tarihi ise Gaia-Sausage-Enceladus için benimsenen bir başvuru değerine yaslıyor. NASA'nın duyurusu birleşmeyi yaklaşık 11,8 milyar yıl öncesine koyuyor.[1]

"Bizim" nerede başlıyor?

Durup bir düşün: geceleri baktığın gökadanın en eski, en yoğun yıldız kentlerinin bir bölümü, bu gökada daha bir sarmal biçim almadan önce başka bir yerde doğmuştu. O yerin adı yok, kalıntısı yok, yıldızları bizimkilerin arasına karışmış. Bu tabloda cüce gökadalar büyük olanların içine akıyor ve bugün bizim dediğimiz şeyin bir bölümü, sindirilmiş bir başka gökadadan geliyor. Kökene dair sezginin ölçeği burada değişiyor: asıl soru, gökadanın bugün nasıl göründüğünden çok, ona nelerin katıldığı.[1]

Bu tabloyu küçülten okuma da elimizin altında ve ciddiye alınmayı hak ediyor. Kozmolojik benzetimler Samanyolu benzeri bir gökadanın tarihinde bir ile dört arasında büyük birleşme bekliyor; üçüncüsünün bulunması bu beklentiyi doğruluyor. Kümelerin üyeliği yüzde 50'nin üstünde bir olasılıkla atanıyor; düşük enerjili grubun 15 kümesinden 3'ü zaten bu dizide durmuyor. Yani sonuç, tartışmalı bir tahmini tarihlenmiş bir olaya çeviriyor; kökenimize dair bilmediğimiz bir şeyi ilk kez göstermiyor.[1]

Sayının artıp artmayacağını ne gösterir?

Üç öncüllü model şu an en iyisi, ama önde oluşu kıl payı. İki öncüllü seçenek 5,3 log kanıt geride ve kesin biçimde eleniyor; dört öncüllü seçenek yalnızca 2,2 geride. Yazarlar ayrıca küresel kümeleri tamamen dağılmış ya da hiç kümesi olmamış öncülleri dışlayamadıklarını söylüyor. Samanyolu'nun iç bölgesinde aynı yöntemle yaşı belirlenmiş küme sayısı bugünkü 39 kümenin belirgin biçimde üzerine çıkarsa, 2027 sonuna kadar bu karşılaştırma ya üç öncüllü modeli — Samanyolu, Gaia-Sausage-Enceladus ve Low-energy-Kraken-Heracles — pekiştirecek ya da dört öncüllü modeli öne geçirecek. İzlenecek işaret, yaşı yeni belirlenen küresel kümelerin ara yaş-metal bolluğu dizisine mi oturduğu, yoksa dördüncü bir dizi mi açtığı.[1]

Bunun bir kişi için anlamı mütevazı ve gerçek. Gökadanın çocukluğuna dair anlatı artık tarihlenmiş birkaç olaydan oluşuyor; öncesinde adsız bir çarpışmalar yığınıydı. O olaylardan biri, bir başkasının yurdunun sonuydu. Merak, kesinliği beklemek zorunda kalmadan bu kadarını taşıyabilir.[1]