Şube kapısından çalışan sayısına
HDFC Bank’ın kapısı daha çok yerde açılıyor: şube sayısı bir yılda 9.545’ten 9.706’ya çıktı. Aynı dönemde çalışan sayısı 220.339’dan 210.109’a geriledi. Bankayla müşteri olarak temas edenler için genişleyen ağ, çalışan olarak o ağda yer alanlar için daralan bir toplamla birlikte ilerliyor. Bu karşılaştırma büyümenin işgücüne ulaşma biçimini değiştiriyor: daha geniş hizmet ağı, kendi başına daha çok kişiye banka bünyesinde iş sağlamıyor.[1]
Bu farkın en yakın karşılığı işe erişim. Banka bünyesindeki çalışan toplamı küçülürken işin hangi görevlerde, hangi sözleşmelerle ve kimler arasında paylaşıldığı önem kazanıyor. Dönem sonu çalışan sayısı, ayrılan herkesin işten çıkarıldığını ya da kalanların çalışma saatlerinin uzadığını göstermiyor. Doğal ayrılma, işe alım ve işin başka biçimlerde örgütlenmesi aynı toplamı farklı yollardan değiştirebilir. Sayıdaki düşüşü bütün çalışanların yaşadığı tek bir deneyime çevirmek, tam da görünür kılmaya çalıştığımız farkları örter.[1]
Şubelerin yüzde 50’si yarı kentsel ve kırsal alanlarda. Hizmete erişimin bu coğrafi boyutu, istihdamın dağılımını sormak için de önemli. Ancak ağın coğrafi payından çalışan kaybının hangi bölgelerde toplandığı çıkarılamaz. Bir şubenin varlığı müşterinin bankaya ulaşmasını, o şubedeki işlerin sayısı ve niteliği ise çalışanların gelire ulaşmasını etkiler. İkisini birlikte izlemek, şube artışını otomatik bir yerel istihdam kazanımı saymaktan daha açıklayıcı.[1]
Kazanç ile ücret arasındaki mesafe
Solo net kâr yıllık yüzde 4,7 artarak 195,1 milyar rupiye çıktı. Menkul kıymet alım satım kazançları dışarıda bırakıldığında artış yaklaşık yüzde 12,6. Bu ayrım, büyüyen kârın bile tek bir ölçüye sığmadığını gösteriyor. Çalışan açısından daha temel ayrım ise banka kârı ile ücret geliri arasında: artan kâr, çalışanların alım gücünün aynı oranda arttığını göstermiyor. Gelirin ücret, istihdam ve sahiplerin kazancı arasında nasıl paylaşıldığı ayrı bir dağılım sorusu.[1]
Faaliyet giderleri 179,8 milyar rupiden 189,7 milyar rupiye yükseldi. Daha az çalışanla birlikte daha yüksek gider görülmesi de tek başına kişi başına ücret artışı hesabı vermiyor; faaliyet gideri maaşla sınırlı bir kalem değil. Güçlenen gelir yaratma kapasitesinin çalışanlara daha iyi ücret veya daha güvenli iş olarak ulaşması mümkün. Buna karşılık çalışan toplamının daralması, kazancın daha geniş bir çalışan kitlesine yayılmasıyla uyumlu görünmüyor. Hangi kanalın ağır bastığını belirleyen, toplam giderden çok ücretlerin ve işlerin dağılımı.[1]
Bankanın büyümesi ile çalışanların konumu arasındaki bağlantı burada somutlaşıyor: şubeler, krediler ve mevduat genişlerken çalışan sayısı geriliyor. Bu tablo verimlilik kazanımıyla bağdaşabilir; verimlilik kazancının çalışanlara ne kadar ulaştığını ise ücretlerin alım gücü ve iş güvencesi belirler. Banka bünyesindeki işlere erişim, bölgeler ve görevler itibarıyla ücret dağılımı ve çalışma saatleri, bu kazancın çalışanlara uzanan yolunu görünür kılan ölçüler. Kârın artması bu yolu finanse edebilecek kapasiteyi gösteriyor; yolun nasıl paylaşıldığı çalışanların meselesi olmaya devam ediyor.[1]