Tek işlemde iki kararname

Yabancı Varlıkların Denetimi Ofisi OFAC tek bir işlemle 36 hedefi yaptırım listesine aldı: 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında 27 İran havayolu, 13224 sayılı kararname kapsamında dört uçak tedarik şirketi ile dört kargo ve satış acentesi ve bir kişi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent adımı, İran yönetimine finansal can suyu sağlayanlara ağır sonuçlar sözü veren Operation Economic Outcast kampanyasına bağladı.[1]

Aynı işlemle İran'la ilgili üç havacılık izni de askıya alındı; bunların arasında İran üzerinden uçuşlar ile ABD menşeli uçakların Amerika dışındaki taşıyıcılarca ülkeye uçurulması var. Bir listeye alma kararı yasak ekler; askıya alınan izin ise işletmecilerin dayandığı bir müsaadeyi geri çeker ve bu yüzden hiçbir listede adı geçmeyen taşıyıcılara da uzanır.[1]

Yükümlülük nereye iniyor

Yaptırım listesine alınan hizmet sağlayıcılar Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Malezya ve Kazakistan'da kayıtlı; ECT Aviation Support, Sky Phoenix Hava Yollari, S Sistem Lojistik, Mes Cargo, Icargo SDN BHD ve Tour Invest bunların arasında. İran'ın kendi taşıyıcılarının değiştirecek pek bir şeyi kalmadı; artık karar vermesi gereken taraf, Türkiye'de ya da Emirlikler'de kayıtlı bir yük acentesi ile onun faturalarını kapatan banka, çünkü Bessent'in finansal can suyu uyarısının asıl muhatabı Tahran'ın ötesindeki bu şirketler. Aynı kanıtla uyumlu ikinci bir okuma da var: acentelerin yerini birkaç ay içinde yeni aracılar alabilir, o zaman listeye alma kararlılığı tescil eder ama taşınan yükü değiştirmez.[1]

Britanya'nın yerleşim önlemleri yükümlülüğü aynı yere, farklı bir takvimle koyuyor. Avam Kamarası'nda Miliband, kapsamlı yeni bir yaptırım rejiminin altı ila dokuz ay içinde yürürlüğe konacağını söyledi; yerleşim malları ile yerleşim konutlarının reklamına yönelik yasak ise hemen uygulanıyor. Bu yükümlülük bir ithalatçının gümrük beyanı üzerinden yürüyor, tıpkı Amerikan tarafındaki yükümlülüğün bir yük acentesinin evrakı ve bankası üzerinden yürüdüğü gibi. Yayımlanan bir yaptırım listesi göründüğü gün bağlar; altı ila dokuz aya söz verilen bir rejim ise metni doğana kadar uyum sorusunu açık bırakır.[1], [2]

Bakılacak işaret

Askıya alınan üç izin ölçülebilir bir sınama sunuyor. OFAC 2026 sonundan önce bunlardan birini yeniden yürürlüğe koyar ya da yeniden yayımlarsa, işlem bir müzakere için açık tutulan kaldıraç olarak okunur; üçü de askıda kalır ve İran dışındaki hizmet sağlayıcılara yenileri eklenirse, üçüncü ülke şirketlerinin hesaba katmak zorunda kalacağı kalıcı bir pazar erişimi kuralı olarak okunur. Her iki durumda da izlenecek şey iznin kendisiyle ilgili liste ve yanına eklenecek yeni adların uyruğu.[1]