Duyurulan araç
Britanya, işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde üretilen mallara ticaret yasağı getirdiğini salı günü duyuracak; kıdemli bir bakan adımı iki devletli çözüme verilen desteğin güçlendirilmesi olarak tanımladı. Altı haftadır görevde olan Dışişleri Bakanı Ed Miliband, geçen hafta İsrail politikasını yeniden kurmak istediğini belirtmişti. Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden yaptırımların gerekçesi olarak son haftalarda ve aylarda genişleyen yerleşim faaliyetini gösterdi ve tüm İsrail mallarına yönelik bir boykot söz konusu olmadığını söyledi.[1]
Ticaret rakamları bu adımın ağırlığını açıklamıyor. Yıllık 6 milyar sterlinlik ikili ticaret üzerindeki etkinin sınırlı kalması bekleniyor ve yerleşimlerden gelen mallar ağırlıklı olarak taze ürün ile şarap gibi tarım ürünlerinden oluşuyor; bunlar İsrail'in toplam ticaret akışının çok küçük bir bölümü. Bir yasağın bağlayıcılığı taşıdığı hacimden değil, sınırda hangi ürünün kapsama gireceğini belirleyen kuraldan gelir.[1]
Kural nerede bağlar
Britanya'nın Batı Şeria yerleşimleri kaynaklı malları İsrail'de üretilen ürünlerden nasıl ayıracağına dair ayrıntılar belirsiz. Yabancı diplomatlara göre ithalat yasağını uygulamak zor olabilir, çünkü İsrail'den gelen bazı mallar menşei belirtilmeden yerleşimlerdeki ürünleri kullanabiliyor. Bu, ölçünün gerçek eşiğini gümrük beyanına ve menşe doğrulamasına taşıyor: kapıya konan denetçi yoksa, duyurulan yasak ithalatçının satın alma davranışını değiştirmeden de yürürlükte kalabilir. Aynı gözlemin başka bir açıklaması da var; ölçü, iç siyasette bir tutumu tescil etmek için tasarlanmış olabilir ve uygulama ayrıntısı bilinçli olarak sonraya bırakılmış olabilir.[1]
Bu köşe 25 Temmuz'da Washington'ın tarife tehdidini incelerken, duyurunun kendisinin bir araç olmadığını, bağlayıcılığın ülkeye özgü bulgular ve bir süreç gerektirdiğini savunmuştu. Britanya örneği aynı ayrımı ticaretin öbür ucunda gösteriyor: orada eksik olan soruşturma süreciydi, burada eksik olan menşe tanımı. İki durumda da metin yayımlanana kadar okunabilen tek şey niyet.[1], [2]
İzleyen başkentler
İspanya, İrlanda ve Hollanda da Batı Şeria'daki İsrail yerleşimleri kaynaklı malların ithalatını yasaklama adımı attı, ancak yasakların tümü yürürlüğe girmedi; bu, duyuru ile uygulama arasındaki mesafenin bu dosyada zaten bilinen bir örüntü olduğunu gösteriyor. Britanya'nın metni bir menşe tanımı ve doğrulama yükümlülüğü yayımlarsa, aynı tanımı ödünç almak isteyen başkentler için hazır bir şablon doğar; yayımlamazsa ölçü siyasi bir kayıt olarak kalır. İzlenecek somut işaret, kasım sonuna kadar yayımlanan metnin yerleşim kaynaklı malı hangi belgeyle tanımladığı ve doğrulamayı hangi makama verdiğidir. İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in Britanya büyükelçisinin sınır dışı edilmesi çağrısı ile Başbakan Andy Burnham'ın pazartesi Başkan Donald Trump'a iki devletli çözümün önemini vurgulaması, bu teknik sorunun ne kadar yüklü bir zeminde çözüleceğini gösteriyor.[1]