Santral çevresindeki ateşkes neyi adlandırıyor

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın arabuluculuğuyla sağlanan yerel bir ateşkes cumartesi günü Zaporijya nükleer santralının çevresinde yürürlüğe girdi ve Ukraynalı teknisyenlerin, alan mayınlardan temizlendikten sonra hasarlı Ferosplavna elektrik hattında çalışmaya başlaması bekleniyordu. Rosatom Genel Müdürü Alexei Likhachev, geçici ateşkesin cumartesi sabahı onarım çalışmasına zemin hazırlamak üzere başladığını ve yaklaşık bir hafta süreceğinin öngörüldüğünü söyledi.[1]

Bu düzenlemenin süresini siyaset belirlemiyor. Santral 20 Ağustos'tan bu yana dış elektrikten yoksun ve hayati güvenlik sistemlerini acil durum dizel jeneratörleriyle soğutuyor; ajansa göre elektrik geri verilmedikçe ya da sahaya daha fazla dizel taşınmadıkça günler içinde tam bir elektrik kesintisi mümkün. Dizel stoku, ateşkesin penceresini dışarıdan kapatan bir sayaç işlevi görüyor. Onarımın yapılıp yapılmadığı da tartışmaya açık kalmıyor: ya dış elektrik geri gelir ya da gelmez.[1]

Moskova'daki duraklamayı kim tutuyor?

Steve Witkoff ile Jared Kushner cumartesi günü Kremlin'de Vladimir Putin'le bir araya geldi ve görüşme yaklaşık üç saat sürdü. Witkoff, ziyaret çevresinde düzenlenen sınırlı ateşkes için Putin'e teşekkür etti; Kirill Dmitriev ziyareti önemli bir barış girişimi olarak tanımladı. Putin, durumun elbette basit olmadığını söyledi. Rusya ile Ukrayna, birbirlerinin başkentine üç gün boyunca saldırmama sözü verdi: Kremlin cumartesi gece yarısından itibaren Kiev'i vurmayacağını doğruladı, Volodimir Zelenski de Ukrayna'nın Moskova'ya saldırılardan kaçınmaya hazır olduğunu belirtti. Amerikan önerisinin metni yayımlanmadı.[2]

İki düzenleme de aynı zemine yaslanıyor: her ordunun istediği an geri alabileceği kendi kararına. Ayrıldıkları nokta, taraflardan ne istendiği. Santral çevresindeki ateşkes adı konmuş bir tarafın adı konmuş bir işi bitirmesini gerektiriyor; mayın temizliği ile Ferosplavna hattının onarımı yapılmadan düzenlemenin bir karşılığı olmuyor. Kiev ile Moskova'yı kapsayan taahhüt ise yalnızca üç gün boyunca duraklamayı gerektiriyor ve tarafların yapmadığı şeyle ölçülüyor. Olumlu bir edim isteyen düzenleme, bitmemiş bir işi geride bırakır; hiçbir edim istemeyen düzenleme, süresi dolduğunda arkasında hiçbir iz bırakmaz.[1], [2]

Rızanın yetmediği yerde ne kalıyor

Ağustosta, pilotlar dosyasında geriye kalan her kanalın elinde tutan tarafın iznine bağlı olduğunu ve hiçbirinin bir yükümlülük doğurmadığını savunmuştum. Zaporijya çevresindeki ateşkes de izne bağlı; yine de bir yükümlülüğün üreteceği şeyi üretiyor, çünkü ortada tamamlanması ya da yarım kalması görünür olan bir iş var. İzin, duraklamanın var olup olmadığına karar veriyor; hattın onarılıp onarılmadığı ise kimsenin iznine kalmıyor.[1], [3]

Bu yüzden izlenmeye değen tek işaret, dış elektriğin santrala geri verilmesi. Ateşkes penceresi kapanmadan Ferosplavna hattı devreye alınır ve santral dizel jeneratörlerden çıkarsa, dar kapsamlı ve somut işe bağlanmış duraklamaların işlediği bir kez daha görülür; pencere kapandığında hat hâlâ devre dışıysa, düzenleme yükümlülük doğurmayan izin temelli kanallar listesine eklenir.[1]