Tek akım, iki defter

Kolombiya'da büyüme, DANE'nin hesabına göre ikinci çeyrekte bir yıl öncesine kıyasla yüzde 3,5 oldu. Manşetten çok bileşimi önemli. Kamu yönetimi ve savunma, zorunlu sosyal güvenlik, eğitim ile insan sağlığı ve sosyal hizmetler yüzde 10,0 büyüdü ve tek başına 1,7 puan ekledi. Harcama tarafında hanehalkı tüketimi yüzde 2,8, genel devletin nihai tüketimi yüzde 12,2 arttı. Ticaret, ulaştırma ve konaklama yüzde 2,2 ile 0,5 puan katkı verirken, tarım yüzde 2,1 daraldı.[1]

İşe, devletin bu harcamayı bir tasarruf havuzundan borçlanarak yaptığı fikrini bir kenara koyarak başlayalım. Devletin harcaması yapıldığı anda birinin geliridir; açık ise geride bıraktığı muhasebe izidir. Genel devlet tüketimi yüzde 12,2, hanehalkı tüketimi yüzde 2,8 iken, çeyreğin talebi kamu bilançosunda doğdu ve özel bilançolarda karşılandı. Fitch'in 2026 açığının GSYİH'nin yüzde 7'sine yaklaşabileceği uyarısı, aynı işlemi yükümlülük tarafından anlatıyor. Karşı okuma da dinlenmeyi hak ediyor: seçim kaynaklı bir harcama kabarması manşeti iki çeyrek yukarı çekebilir ve yurt içi ücretler yerine ithalata sızabilir; o durumda açık, kalıcı bir gelir akımı yerine bir rakam satın almış olur.[1], [2]

Alacağın durduğu yer

Fitch'in Kolombiya analisti 2026 açığını GSYİH'nin yüzde 7'sine yakın gösterdi; resmî hedef yüzde 6,2, 2025 gerçekleşmesi yüzde 6,4 idi. Merkezî yönetimin brüt borcu 2025 sonunda GSYİH'nin yüzde 64,4'üne çıktı, bir yıl önce yüzde 61,3 idi; kuruluş bu yıl için yaklaşık yüzde 65 bekliyor. Mali kural 9 Haziran 2025'ten beri bir kaçış maddesiyle askıda ve duraklama 2027'ye uzanıyor. Kuruluş yüzde 2,7 büyüme bekliyor ve borç oranının kendiliğinden düşmeyeceğini bu nedene bağlıyor.[2]

Askıya alınan bir mali kural aritmetiği değiştirmez; kâğıdın fiyatını kimin belirlediğini değiştirir. Kural 2025'ten 2027'ye kadar devre dışıyken, Kolombiya ihracının tavanı alacaklıların hangi getiriyle ne kadar tutacağıdır; yasal sayı kenara çekilmiştir. Gerçek kısıt budur ve bir tasarruf kıtlığından çok bir piyasa uzlaşısıdır: devletin ihraç ettiği peso yükümlülükleri, bankalarının varlık olarak tuttuğu araçların ta kendisidir. Ana akımın bir noktada güçlü bir savı var ve bunu açıkça söylemek gerekir: kendi ihraç etmediği bir para biriminde ağır borçlanan ya da çevirme için yabancı alıcılara bağımlı olan bir ülke gerçek bir dış sınırla karşılaşır ve Fitch'in BB verdiği bir ekonomide GSYİH'nin yüzde 65'i, muhasebe özdeşliğinin tek başına düşündürdüğünden daha az hata payı bırakır.[2]

Üçüncü çeyrekteki işaret

İşte yanlış çıkabilecek bir sav. Genel devletin nihai tüketim artışı üçüncü çeyrekte hanehalkının yüzde 2,8'lik hızına doğru geri çekilir ve akımı özel kredi devralmazsa, DANE üçüncü çeyrek ulusal hesaplarını yayımladığında yıllık büyüme yüzde 3'ün altında çıkmalıdır. Ölçülebilir işaret, iki tüketim serisi arasındaki aralıktır: bu çeyrekte yüzde 12,2'ye karşı yüzde 2,8. Aralık daralır ve manşet yine de korunursa, talep gerçekten özel bilançolara geçmiştir ve seçim kabarması okuması kaybeder; aralık daralır ve manşet onunla birlikte düşerse, çeyrek kısa ömürlü bir kamu harcaması olayıydı. Fitch'in yıl geneli için yüzde 2,7 beklentisi, aynı sınavın öbür yüzüdür.[1], [2]