Gazete'de duran hüküm
BDDK, Bank Mellat'ın İstanbul Türkiye Merkez Şubesi'nin faaliyet iznini kaldırdığını Resmi Gazete'de yayımladı. Kararın dayanağı, bir bankanın faaliyetinin mevduat sahiplerinin hakları ile mali sistemin güven ve istikrarı bakımından tehlike sayılması hâlinde iznin geri alınmasına izin veren bankacılık yasası hükmü. Kapıdaki denetçi bu cümledir: şube, ABD yaptırım listesindeki bir iddiaya değil, Türk düzenleyicisinin istikrar hükmüne göre kapanır.[1]
Aynı tebliğ ABD tedbirlerini yazmadı ve işletmeye özgü bir aksaklık da saymadı. Bu sessizlik, kararın ABD'den bağımsız olduğu anlamına gelmez; yalnızca bağlayan belgenin Washington'ı taraf göstermediği anlamına gelir. Stratejik okuma buradan başlamalı: ihraç edilen standart, Hazine gerekçesi değil, BDDK'nın yayımladığı hükümdür.[1]
Aynı ayın diğer aracı
Bank Mellat uzun süredir Batı yaptırımlarına konu; ABD 2018'de 2015 nükleer uzlaşmasından çekildikten sonra yaptırımları yenilemiş, 2019'da bankayı IRGC'ye bağlı 25 kuruluş arasında göstermişti. Bu geçmiş, Cumartesi tebliğinin hukuki dayanağını değiştirmez. Değiştiren, BDDK'nın yayımladığı istikrar hükmüdür.[1]
Bu ay ABD Hazine Bakanlığı, İran bağlantısı iddiasıyla küçük bir Türk yatırım bankasına ve iki bağlı şirketine yaptırım uyguladı. İki araç yan yana durur: biri ABD'nin kendi listesi, diğeri Türk düzenleyicisinin gazete hükmü. İkincisi, Türkiye'de şube tutan bir İran bankası için fiilen kapıyı kapatır. Birincisi, tebliğde gerekçe olarak durmaz. Orta ölçekli bir başkentin kuralı birlikte yazıp yazmadığı bu ayrımda görünür: BDDK metni ABD Hazine'sini ortak imzacı yapmadı.[1]
Sonraki sinyal
İzlenmesi gereken, yeni bir zirve dili değil. BDDK'nın aynı istikrar hükmünü başka bir İran veya yaptırımlı şubeye uygulayıp uygulamadığı, ya da tebliğe ABD listesini ekleyip eklemediği, kimin kapıda durduğunu gösterir. Uygulama gelmezse Cumartesi kararı tekil bir ihtiyat adımı olarak kalır; gelirse Türkiye'nin bankacılık kapısı, yayımlanmamış bir ABD talebinden çok kendi gazete hükmüyle standart ihraç eder.[1]