Manşetteki yüzde 3'ün içinde benzin duruyor
Bank of Canada, 2 Eylül 2026'da gecelik faiz hedefini yüzde 2,25'te, banka faizini yüzde 2,5'te ve mevduat faizini yüzde 2,20'de bıraktı. Açıklamaya göre tüketici enflasyonu son aylarda yüzde 3 dolayında seyrediyor ve bunun başlıca sebebi ısrarla yüksek seyreden benzin fiyatları; benzin dışarıda bırakıldığında enflasyon temmuzda yüzde 2,2 ölçüldü, çekirdek enflasyon göstergeleri ise yüzde 2'ye yakın kaldı. Para Politikası Kurulu, yüksek enerji fiyatlarının enflasyonun diğer bileşenlerine yayıldığına dair şimdiye kadar az kanıt bulunduğunu yazdı. Merkez bankası paranın miktarını değil, fiyatını belirler; burada belirlediği fiyat, kendi ölçtüğü sepetin bir satırının dışarıda tutulmasına dayanıyor.[1]
Aynı açıklamada ikinci çeyrek büyümesi yüzde 3,3 olarak veriliyor; canlanmanın tüketim, konut, ihracat ile işletme yatırımına yayıldığı ve işsizlik oranının temmuzda yüzde 6,4'e gerilediği belirtiliyor. Buna karşılık kurul, emek talebinin hâlâ zayıf olduğunu ve göstergelerin ekonomide sürmekte olan arz fazlasına işaret ettiğini yazdı. Kurula göre yeni ABD gümrük vergileri ile Kanada'nın karşı vergileri bazı şirketlerin giderini yükseltecek; bu giderler zamanla tüketici fiyatlarına geçebilir. Güçlü bir çeyrek ile zayıf bir emek talebini aynı metinde tutan şey, büyümenin nereden geldiği sorusudur: bir gelir akımı harcanmadan fiyat düzeyine yerleşmez. Kurul, enflasyonda yukarı yönlü risklerin arttığını ve gerekirse para politikasını uyarlamaya hazır olduğunu da yazdı; gecelik faiz hedefinin açıklanacağı sonraki tarih 28 Ekim 2026.[1]
Ücret satırı ağustosta yerinde saydı
ADP Ulusal İstihdam Raporu, ağustosta ABD özel sektöründe istihdamın 38.000 kişi arttığını, temmuz rakamının ise 44.000'den 46.000'e yukarı çekildiğini bildirdi. Mal üreten kesim 10.000 kişi kaybetti ve imalattaki kayıp 17.000 kişi oldu. Hizmet üreten kesim 48.000 kişi ekledi; bunun 45.000'i eğitim ve sağlık hizmetlerinden geldi. Ücret tarafında tüm özel sektör çalışanlarında temel ücret yıllık yüzde 3,2, brüt ücret yüzde 4,7 arttı; iş değiştirmeyenlerde temel ücret yüzde 3,0 ile değişmedi, iş değiştirenlerde yüzde 4,7 oldu. Hizmet tarafı da tek yönlü değildi: konaklama ve eğlence 16.000 kişi eklerken, profesyonel ve iş hizmetleri 16.000 kişi kaybetti.[2]
Aynı raporda iş değiştirmeyenlerin brüt ücret artışı yüzde 4,4 ile değişmedi, iş değiştirenlerinki yüzde 7,5'ten yüzde 7,3'e indi. ADP baş ekonomisti Nela Richardson, bir zamanlar öngörülebilir olan ücret artışının yerini demografik değişimin, kalıcı enflasyonun ve yapay zekânın işler üzerindeki etkilerinin karmaşıklığına bıraktığını söyledi. ADP Research'ten Liv Wang, ücret artışının dört yıldır yavaşladığını, düşük ücretli çalışanlarda temel ücret artışının hız kaybettiğini ve şimdi salgın öncesindekinden yavaş olduğunu belirtti. Yerinde duran satır, iş değiştirmeyen çalışanın satırıdır; bir enerji şoku fiyat düzeyine ancak o satırdan geçerek yerleşir.[2]
Girdi fiyatı yüzde 71,1'de, istihdam endeksi yüzde 51,2'de
Institute for Supply Management'ın ağustos imalat raporunda PMI yüzde 54,6 olarak açıklandı; temmuzdaki yüzde 55,6'nın 1 puan altında. Yeni siparişler 3 puan gerileyerek yüzde 53,7'ye, istihdam endeksi 1,6 puan düşerek yüzde 51,2'ye, birikmiş siparişler 3,2 puan azalarak yüzde 51,8'e indi. Fiyat endeksi ise temmuzla aynı düzeyde, yüzde 71,1'de kaldı; üretim endeksi yüzde 58,3 oldu. Anket komitesi başkanı Susan Spence, olumsuz yorumların yüzde 57'sinde fiyat oynaklığının, yüzde 29'unda gümrük vergilerinin anıldığını aktardı. Tedarikçi teslim endeksi yüzde 59,3'e çıktı ve ithalat endeksi 3,2 puan kaybederek yüzde 52,5'e indi.[3]
Girdi fiyatı endeksi yüzde 71,1'de sabit dururken, yeni siparişler yüzde 53,7'ye, istihdam endeksi yüzde 51,2'ye iniyor; ADP'nin ağustos sayımı 38.000 kişide kalıyor ve iş değiştirmeyenin temel ücreti yüzde 3,0'de duruyor. Bank of Canada ise manşetin yüzde 3'e yakın kalmasını benzine bağlarken benzin dışı oranı yüzde 2,2 veriyor. Bir gider artışının fiyat düzeyine yerleşmesi için onu doğrulayan bir gelir gerekir ve ücret satırı bugün o doğrulamayı vermiyor; geçiş şimdilik firmanın marjı ile hane bütçesinde duruyor, ücret sözleşmesine henüz ulaşmadı. Alternatif okuma da açık: kâr marjı geçişi bir süre soğurabilir; gecikme, ücret pazarlığının açıldığı sonraki sözleşme turunda görünür hale gelebilir. Bu, olasılıkları bilinen bir dağılım değildir; o dağılımı kimse elinde tutmuyor. İzlenebilecek şey, 28 Ekim 2026'daki sonraki faiz açıklamasında benzin dışı oranın yüzde 2,2'den kımıldayıp kımıldamadığıdır.[1], [2], [3]