Maliyet nerede duruyor
Tayvan'da tüketici fiyatları ağustosta bir yıl öncesine göre yüzde 2,04 arttı; ay bazında yüzde 0,01 geriledi, mevsimsel etkiler ayıklandığında yüzde 0,13 yükseldi. Aynı on iki ayda üretici fiyatları yüzde 16,75, ay bazında yüzde 1,04 arttı. İki seri aynı zincirin farklı noktalarındaki fiyatı ölçüyor ve ağustosta zincirin maliyeti konusunda birbirinden ayrıştı.[1]
Sınırda tablo daha keskin. Dolar cinsinden ithalat fiyat endeksi bir yıl öncesine göre yüzde 20,45, temmuza göre yüzde 2,66 arttı; ihracat fiyat endeksi yıllık yüzde 23,05 yükseldi. Girdisini birinci fiyattan alıp ürününü ikinci fiyattan satan bir firma maliyeti yurt dışındaki alıcıya aktarır; hane endeksinin kıpırdaması için bir neden kalmaz.[1]
Sınır fiyatının ardındaki varil
Brent petrol 08:00 GMT itibarıyla yüzde 2,06 artışla varil başına 99,22 dolara, 24 temmuzdan bu yana en yüksek seviyesine çıktı; West Texas Intermediate yüzde 3,2 yükselerek 94,60 dolara geldi. Suudi yetkililer, saldırıların ardından çeşitli enerji tesislerinde faaliyetlerin durdurulduğunu bildirdi; bunların arasında günlük 400.000 varillik rafineriye ev sahipliği yapan Jizan da vardı. Aramco, haber yazıldığı sırada açıklama yapmamıştı.[2]
İki veri kümesi aynı noktada buluşuyor. Tayvan'ın ithalat fiyat endeksi dolar cinsinden ölçülüyor; varil başına 99,22 dolarlık bir ham petrol fiyatı, yurt içindeki herhangi bir faturaya ulaşmadan önce bu endekste görünüyor ve endeks ay bazında yüzde 2,66 arttı. Üretici ölçütünün yüzde 16,75'te, tüketici ölçütünün yüzde 2,04'te durmasının kanalı budur: maliyet zincire girdi, hanelere yansıtılmadı.[1], [2]
Bu maliyeti hangi bilanço taşıyor
Dolar cinsinden ithalat fiyat endeksi dördüncü çeyrek boyunca ağustostaki yüzde 2,66'lık aylık hıza yakın artmayı sürdürürse, üretici ölçütü aralık sonuna kadar iki sonuçtan birine oturacak: ağustosta ölçülen yüzde 2,04'ün üzerine çıkan bir tüketici endeksi ya da firmalarda kalan bir artış. İzlenecek işaret, ithalat ve üretici fiyat endekslerinin bir sonraki aylık yayımı.[1]
Bu makasın hiçbir sıkışma gerektirmeyen okumaları da var. İhracat fiyatları yıllık yüzde 23,05 ile ithalat fiyatlarındaki yüzde 20,45'ten hızlı arttı; bu, maliyetin mallarla birlikte dışarı taşınmasıyla uyumlu. Ocak-ağustos ortalamaları da aynı biçimi taşıyor: üretici fiyatlarında yüzde 9,10, ithalat fiyatlarında yüzde 12,60, ihracat fiyatlarında yüzde 16,59. Hane endeksinin yüzde 2,04 dolayında kalması, bir sonraki artışı hangi kanalın soğurduğuna bağlı; tek aylık veri bu soruyu açık bırakıyor.[1]